Logo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Czarnkowie

W hołdzie tym, którzy walczyli o wolną Polskę. W Czarnkowie odsłonięto pamiątkową tablicę.

18 listopada 2026 roku w Czarnkowie odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej 106. rocznicę powstania Powiatowego Koła Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie było okazją do oddania hołdu uczestnikom walk o niepodległość Polski, przypomnienia historii organizacji oraz uhonorowania osób, które dziś angażują się w pielęgnowanie pamięci historycznej.

Powiatowe Koło Związku Inwalidów Wojennych RP w Czarnkowie powstało 10 października 1920 roku z inicjatywy Józefa Rucińskiego. Zrzeszało między innymi uczestników Powstania Wielkopolskiego oraz innych walk o niepodległość Polski. Organizacja powstała z potrzeby niesienia pomocy ludziom, którzy w walce o wolność utracili zdrowie lub sprawność. Zapewniała im wsparcie, poczucie wspólnoty, a także możliwość dalszego działania na rzecz Ojczyzny.

Po 106 latach przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, organizacji kombatanckich, służb mundurowych oraz mieszkańcy Czarnkowa spotkali się, aby wspólnie uczcić pamięć założycieli i członków Związku.

Obchody rozpoczęła msza święta w kościele pw. św. Marii Magdaleny w Czarnkowie, której przewodniczył proboszcz parafii, ks. Krzysztof Makosz. Modlono się w intencji kolejnych pokoleń inwalidów wojennych, którzy przez ponad sto lat walczyli o wolną Polskę i pracowali dla jej dobra. Szczególną modlitwą objęto Powstańców Wielkopolskich, w tym założycieli czarnkowskiego Koła Związku Inwalidów Wojennych RP.

Następnie uczestnicy zgromadzili się przy pomniku Powstańców Wielkopolskich, gdzie odbyła się główna część uroczystości. Rozpoczęło ją odegranie hymnu Rzeczypospolitej Polskiej.

Organizatorami wydarzenia byli Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Związek Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej oraz Miasto Czarnków.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele wszystkich trzech instytucji: Lech Parell, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Elżbieta Kazubska, Prezes Związku Inwalidów Wojennych RP, oraz Jacek Klimaszewski, Burmistrz Miasta Czarnków.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się również Teresa Masłowska, Pełnomocnik Wojewody Wielkopolskiego ds. Współpracy ze Środowiskami Kombatanckimi, Izabela Bobińska, Wicestarosta Czarnkowsko-Trzcianecka, Robert Ratajczak, Zastępca Burmistrza Miasta Czarnków, oraz Renata Wujec, Przewodnicząca Rady Miasta Czarnków, wraz z radnymi.

Obecni byli także weterani walk o niepodległość, przedstawiciele organizacji kombatanckich, środowisk osób represjonowanych, samorządów, służb mundurowych miejskich i powiatowych jednostek organizacyjnych, szkół, przedszkoli oraz organizacji społecznych. W wydarzeniu uczestniczyli również mieszkańcy Czarnkowa i młodzież szkolna.

Najważniejszym momentem uroczystości było odsłonięcie tablicy poświęconej 106. rocznicy powstania Powiatowego Koła Związku Inwalidów Wojennych RP w Czarnkowie. Odsłonięcia dokonali wspólnie minister Lech Parell, burmistrz Jacek Klimaszewski oraz prezes Związku Elżbieta Kazubska.

Tablica upamiętnia nie tylko powstanie organizacji w 1920 roku, lecz przede wszystkim ludzi, którzy ją tworzyli – uczestników walk o niepodległość, Powstańców Wielkopolskich i kolejne pokolenia członków Związku, dla których służba Ojczyźnie nie zakończyła się wraz z ustaniem działań wojennych.

Podczas przemówienia burmistrz Jacek Klimaszewski przypomniał, jak wielką cenę za odzyskanie wolności zapłacili uczestnicy walk niepodległościowych.

„Byli to ludzie, którzy nie tylko walczyli o wolność, lecz także ponosili konsekwencje tej walki. Wielu z nich zapłaciło za nią własnym zdrowiem. Związek zapewniał im wsparcie, poczucie wspólnoty oraz możliwość dalszego działania na rzecz Ojczyzny”.

Burmistrz podkreślił również, że pielęgnowanie pamięci o przeszłości jest wspólną odpowiedzialnością mieszkańców miasta.

„Odsłaniana dzisiaj tablica jest wyrazem naszej wdzięczności i szacunku. Jest również zobowiązaniem do zachowania pamięci o tych, którzy tworzyli historię naszego miasta i naszej Ojczyzny, oraz do przekazywania jej kolejnym pokoleniom”.

Zwrócił się także do młodego pokolenia, przypominając, że wolność, którą dziś możemy się cieszyć, zawdzięczamy odwadze i poświęceniu naszych przodków.

Głos zabrali również minister Lech Parell oraz prezes Związku Inwalidów Wojennych RP Elżbieta Kazubska.

W swoim wystąpieniu prezes Związku przywołała słowa hymnu inwalidzkiego „Nasze sztandary”, napisanego przez Edwarda Korytowskiego do muzyki Izy Mendel-Korytowskiej:

„My świata głosem sumienia:
Wołajmy wymową ran”.

Słowa te przypominają o doświadczeniach ludzi, którzy ponieśli trwałe konsekwencje wojny, a mimo osobistych tragedii nie przestali działać na rzecz pokoju, wspólnoty i Ojczyzny.

Ważną częścią uroczystości była ceremonia wręczenia odznaczeń przyznanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Medale wręczył osobiście minister Lech Parell.

Medale „Pro Patria” otrzymali: Renata Małecka, Jacek Klimaszewski, Jacek Kłos, Kazimierz Ratajczyk oraz Grzegorz Rzymski. Odznaczenie to jest wyrazem uznania za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny.

Wśród odznaczonych znalazł się Jacek Klimaszewski, obecny Burmistrz Miasta Czarnków, który w swojej działalności samorządowej angażuje się w upamiętnianie ważnych wydarzeń z historii miasta oraz wspiera inicjatywy służące zachowaniu lokalnego dziedzictwa. Jego udział w organizacji uroczystości i odsłonięciu tablicy był wyrazem zaangażowania samorządu w pielęgnowanie pamięci o mieszkańcach Czarnkowa, którzy walczyli o niepodległość Polski.

Jacek Kłos, prezes czarnkowskiego Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, od lat działa na rzecz upamiętniania historii zwycięskiego zrywu Wielkopolan. Jest inicjatorem i współorganizatorem uroczystości patriotycznych, w tym obchodów kolejnych rocznic Powstania Wielkopolskiego w Czarnkowie. Poprzez swoją działalność popularyzuje wiedzę o lokalnych bohaterach i wydarzeniach, które miały istotne znaczenie dla odzyskania niepodległości. Angażuje się również w przekazywanie tej wiedzy kolejnym pokoleniom mieszkańców.

Medalem „Pro Patria” uhonorowana została również Renata Małecka, od 25 lat dyrektor Szkół im. Ignacego Jana Paderewskiego w Lubaszu, zaangażowana w pielęgnowanie pamięci historycznej i wychowanie patriotyczne młodzieży. Jej działalność jest także związana ze środowiskiem kombatanckim. Od 2013 roku była członkiem Zarządu Okręgu Czarnkowsko-Trzcianeckiego Stowarzyszenia Spadkobierców Polskich Kombatantów II Wojny Światowej, a w 2014 roku objęła funkcję prezesa tej organizacji.

Pod jej kierownictwem społeczność szkolna uczestniczy w uroczystościach patriotycznych, opiekuje się pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Lubaszu oraz grobem pułkownika Zdzisława Orłowskiego. Renata Małecka jest również inicjatorką i organizatorką przedsięwzięć przybliżających młodzieży historię Polski, w tym projektów „Gwiazda Wolności”, „Czarny Beret” oraz programu „Szkoła Niepodległej 1918–2018”. Rozwija także edukację proobronną poprzez współpracę z jednostkami wojskowymi i służbami mundurowymi. Za swoją działalność została wcześniej uhonorowana między innymi Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Odznaką „Za Zasługi dla Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych”.

Wręczenie medali było okazją do podziękowania wszystkim wyróżnionym za ich wieloletnią działalność i zaangażowanie w zachowanie pamięci o tych, którzy walczyli o wolną i niepodległą Polskę.

Uroczysty charakter wydarzenia podkreśliła obecność żołnierzy, posterunku honorowego oraz licznych pocztów sztandarowych reprezentujących instytucje, służby mundurowe, organizacje i placówki oświatowe.

Wojskową oprawę uroczystości zapewnił 122. Batalion Lekkiej Piechoty im. ppłk. Zdzisława Orłowskiego „Nadnoteckiego”, wchodzący w skład 12. Wielkopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Obecność żołnierzy oraz wojskowy ceremoniał nadały wydarzeniu podniosły charakter, podkreślając szacunek dla tych, którzy walczyli o wolność i niepodległość Ojczyzny.

W uroczystości uczestniczyły poczty sztandarowe:

  • Gminy Miasta Czarnków;
  • Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej;
  • Komendy Powiatowej Policji w Czarnkowie;
  • Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Czarnkowie;
  • Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP – Oddział w Pile;
  • Drużyny Harcerskiej „Puszcza” przy Szkole Podstawowej nr 1 w Czarnkowie;
  • Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa;
  • Szkół im. Ignacego Jana Paderewskiego prowadzonych przez Edukację Lubasz;
  • Zespołu Szkół im. Józefa Nojego w Czarnkowie;
  • Szkoły Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Czarnkowie;
  • Szkoły Podstawowej nr 2 im. Janusza Korczaka w Czarnkowie.

Obecność młodzieży i szkolnych pocztów sztandarowych miała szczególne znaczenie. Pokazała, że pamięć o wydarzeniach sprzed ponad wieku pozostaje ważną częścią lokalnej tożsamości i jest przekazywana kolejnym pokoleniom.

Podczas uroczystości przed tablicą pamiątkową kwiaty złożyło 17 delegacji reprezentujących instytucje publiczne, lokalne samorządy, służby mundurowe, szkoły, jednostki miejskie, harcerzy, Młodzieżową Radę Miasta Czarnków oraz organizacje społeczne. Wśród złożonych wiązanek znalazły się również kwiaty od Ministerstwa Obrony Narodowej i Wiceprezesa Rady Ministrów Władysława Kosiniaka-Kamysza. Ceremonii towarzyszyło odegranie przez trębacza utworu „Śpij Kolego”.

Z okazji uroczystości listy okolicznościowe do organizatorów skierowali Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Włodzimierz Czarzasty oraz Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

W swoim liście Marszałek Sejmu przypomniał historyczne okoliczności powstania czarnkowskiego Koła Związku Inwalidów Wojennych RP. Jesienią 1920 roku, gdy nad Notecią przebrzmiały echa Powstania Wielkopolskiego, Czarnków był już miastem granicznym odrodzonej Rzeczypospolitej. Do rodzinnych domów wracali uczestnicy walk o wolność, ale także mieszkańcy, których wojenne losy rzuciły na fronty w mundurach obcych armii. Choć ich doświadczenia były różne, wielu z nich musiało zmierzyć się z podobnym wyzwaniem – ułożeniem sobie życia na nowo, pomimo odniesionych ran i utraty zdrowia.

To właśnie z potrzeby wzajemnego wsparcia i solidarności narodziło się czarnkowskie Koło Związku Inwalidów Wojennych RP. Jak przypomniał Marszałek Sejmu, jego członków jednoczyło przekonanie wyrażone w dewizie: „Krew przelana za Ojczyznę ma jednakową barwę”.

Słowa te, mimo upływu ponad stu lat, pozostają wymownym świadectwem wspólnoty ludzi, których połączyły wojenne doświadczenia, wzajemna solidarność i troska o los drugiego człowieka.

Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości uczestnicy spotkali się w budynku czarnkowskiego Ratusza, gdzie odbyła się prelekcja historyczna prof. Adama Dobrońskiego.

Profesor przybliżył historię powstania Związku Inwalidów Wojennych RP w Wielkopolsce, ze szczególnym uwzględnieniem działalności jego członków w Czarnkowie. Zwrócił uwagę na wyjątkową mobilizację środowiska inwalidów wojennych, którzy mimo trudnych doświadczeń i konsekwencji udziału w walkach o niepodległość potrafili się organizować, wzajemnie wspierać i działać na rzecz wspólnoty.

Prelekcja była również opowieścią o charakterystycznej dla Wielkopolan sprawczości, solidarności i umiejętności samoorganizacji. Profesor podkreślił, jak ważną rolę cechy te odegrały w historii regionu, czego szczególnym przykładem było zwycięskie Powstanie Wielkopolskie. Przypomniał, że za sukcesami Wielkopolan stały nie tylko odwaga i patriotyzm, lecz także umiejętność wspólnego działania, odpowiedzialność i konsekwencja w realizacji wyznaczonych celów.

Spotkanie pozwoliło spojrzeć na historię czarnkowskiego Koła Związku Inwalidów Wojennych RP w szerszym kontekście dziejów Wielkopolski i lepiej zrozumieć znaczenie działalności ludzi, którzy po zakończeniu walk o niepodległość nadal aktywnie uczestniczyli w budowaniu odrodzonej Polski.

Od powstania czarnkowskiego Koła Związku Inwalidów Wojennych RP minęło 106 lat. W tym czasie zmieniały się pokolenia, rzeczywistość społeczna i polityczna, ale nie zmieniło się znaczenie pamięci o tych, którzy walczyli o niepodległość Polski.

Odsłonięta tablica jest trwałym śladem historii naszego miasta i wyrazem wdzięczności wobec ludzi, którzy swoją odwagą i poświęceniem przyczynili się do odzyskania wolności. Przypomina również o roli organizacji, która przez ponad sto lat niosła pomoc inwalidom wojennym i troszczyła się o zachowanie pamięci o ich losach.

Jak podkreślił burmistrz Jacek Klimaszewski:

„Dzisiaj, jako społeczność Czarnkowa, pragniemy im za to wszystko podziękować. Za odwagę, poniesione ofiary i za to, że dzięki takim ludziom kolejne pokolenia Polaków mogą żyć w wolnym kraju”.

Uroczystość była nie tylko przypomnieniem ważnej rocznicy, lecz także wspólnym wyrazem szacunku dla historii, która pozostaje częścią tożsamości Czarnkowa.

UM Czarnków

Przejdź do artykułu źródłowego 
powrót do kategorii
Następny
Spodobała Ci się informacja? Zostaw nam swoją opinię
- to dla Ciebie staramy się być najlepsi, a Twoje zdanie bardzo nam w tym pomoże!
Twoja ocena
Ocena (0/5)

Pozostałe
aktualności